Onderzoeksmethode
Er bestaan verschillende methodes om de potentiële gezondheidseffecten van 50 Hz elektrische en magnetische velden te bestuderen:
Epidemiologie: Onderzoek naar het bestaan van een statistisch verband tussen een bepaalde factor en het optreden van een ziekte
Studies bij de mens: Vrijwilligers worden, onder gecontroleerde blootstelling, gedurende korte periodes onderworpen aan elektrische en magnetische velden van 50 Hz. Uiteenlopende functies worden geanalyseerd
In vivo studies: Onderzoek naar effecten van elektrische en magnetische velden op dieren
In vitro studies: Onderzoek naar werkingsmechanismen van elektrische en magnetische velden op cellen
Modellering: Computersimulatie van elektromagnetische velden, bijvoorbeeld om de verdeling van laagfrequente elektromagnetische velden in te schatten, die door luchtlijnen of contactstromen in het menselijk lichaam worden geïnduceerd
EMV-Studies en de interpretatie van de resultaten
Een studie volstaat niet!
De resultaten van één studie kunnen niet worden gebruikt om conclusies te trekken. Ze kunnen alleen worden gebruikt om een hypothese te formuleren, die moet worden bevestigd door herhaling van deze studie en door andere studies:
Epidemiologische studies zijn theoretisch gezien het meest waardevol vanuit het oogpunt van de volksgezondheid. In werkelijkheid is dit niet zo: de epidemiologie geeft correlaties aan maar geen oorzakelijke verbanden.
Daarom zijn andere studies nodig om een beter inzicht te krijgen in de pathofysiologische werkingsmechanismen en om de geloofwaardigheid van epidemiologische studies te verbeteren:
- gecontroleerde klinische onderzoeken bij de mens,
- in-vivo onderzoeken en
- in-vitro studies.
Goed uitgevoerde in-vitro studies kunnen cellulaire en moleculaire werkingsmechanismen aan het licht brengen die pathofysiologische effecten kunnen verklaren.
De resultaten van in-vitro studies worden niet noodzakelijk in vivo teruggevonden. De resultaten van in-vitro studies daarentegen duiden niet op het bestaan van in-vitro effecten.
Biologisch effect of gezondheidsrisico?
De biologische effecten zijn meetbare veranderingen als reactie op een stimulus (bijvoorbeeld: blootstelling aan elektromagnetische velden of aan zonlicht). De biologische effecten zijn niet noodzakelijk nefast voor de gezondheid: een document lezen veroorzaakt een biologisch effect maar is hoegenaamd niet schadelijk voor de gezondheid.
Het menselijke lichaam beschikt over compensatie- en reguleringsmechanismen tegen diverse stimuli. Er is sprake van een gezondheidsrisico als het biologische effect verder gaat dan het normale compensatiebereik van het lichaam waardoor de gezondheidstoestand irreversibel verandert (WGO, 1999)..
Nota: Verwarring tussen biologisch effect en elektromagnetische compatibiliteit
De goede werking van een elektrisch apparaat kan worden gestoord door het elektromagnetische veld dat een ander elektrisch apparaat in de buurt ervan uitzendt. De storingen veroorzaakt door dit elektromagnetisch veld wordt elektromagnetische interferentie genoemd. Zulke interferentie kan worden vermeden door te letten op de elektromagnetische compatibiliteit van de elektrische apparaten.
Het is belangrijk een onderscheid te maken tussen biologische effecten enerzijds en interferenties van een elektromagnetisch veld met een elektronisch apparaat anderzijds. Sommige materialen zijn zeer gevoelig voor magnetische velden van lage frequenties. Een computerscherm kan bijvoorbeeld worden gestoord door een magnetisch veld van ong. 1 µT. De interferenties zijn te wijten aan de “refresh rate” van het schermdisplay. Die frequentie ligt namelijk dicht bij 50 Hz.
Aarzel niet om, indien nodig,
contact met ons op te nemen.